สาเหตุ(14 ตุลาคม 2516)
ก่อนที่จอมพลถนอม กิตติขจร จะยึดอำนาจตัวเอง นิสิตนักศึกษาและประชาชนทั่วไปต่างก็ไม่ค่อยพอใจรัฐบาล แต่ความรุนแรงก็ผ่อนคลายลงไปได้บ้าง เพราะขณะนั้นยังมีสภาผู้แทนราษฎร ที่เป็นปากเสียงของประชาชนอยู่ และประชาชนยังหวังว่ารัฐบาลของจอมพลถนอมอาจ้องหมดอำนาจไปตามวิถีทางของรัฐธรรมนูญได้ ถึงแม้ว่ารัฐธรรมนูญฉบับ พุทธศักราช 2511 จะมิใช่รัฐธรรมนูญที่เป็นประชาธิปไตยอย่างแท้จริงก็ตาม เมื่อรัฐบาลรัฐประหารยึดอำนาจของตนเอง ยกเลิกรัฐธรรมนูญหันไปใช้อำนาจเผด็จการโดยปรพกาศใช้รัฐธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักร พุทธศักราช 2515 จึงทำให้เกิดกระแสต่อต้านรัฐบาลมากขึ้นแต่ยังไม่มีผู้ใดแสดงตัวเป็นปฏิปักษ์ต่อรัฐบาลอย่างเปิดเผย เพราะเกรงอำนาจของคณะรัฐประหาร ต่อมาเมื่อมีผู้ใช้อำนาจของคณะรัฐประหารไปในทางที่มิชอบ และก่อให้เกิดความเดือดร้อนต่อประชาชนทั่วไป นิสิต นักศึกษา จึงเริ่มมีบทบาทในการรวมตัวกันเพื่อต่อต้านอำนาจที่ไม่ชอบธรรม
ผู้ที่มีส่วนสำคัญในการสร้างขบวนการนิสิตนักศึกษา คือ ศูนย์กลางนิสิตนักศึกษาแห่งประเทศไทย ในระหว่าง พ.ศ. 2514 - 2515 มีความคิดเบื้องต้นที่จะต่อสู้เพื่อให้ประเทศมีรัฐธรรมนูญ ช่วงเวลานั้นการแสดงออกทางกิจกรรมทางการเมืองสมัยที่อำนาจเผด็จการทหารกำลังปกครองบ้านเมืองอยู่เป็นสิ่งที่ขัดต่อกฎหมาย ด้วยเหตุนี้ขบวนการนิสิตนักศึกษาจึงหันไปรณรงค์เพื่อต่อต้านการเข้ามาครอบงำเศรษฐกิจไทยของชาวญี่ปุ่น ซึ่งขณะนั้นประเทศไทยกำลังประสบกับภาวะการขาดดุลทางการค้ากับประเทศญี่ปุ่นในอัตราที่สูงมาก การดำเนินการของศูนย์กลางนิสิตนักศึกษาในครั้งนั้นจึงสอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลที่จะลดดุลการค้าที่เสียเปรียบญี่ปุ่นอยู่พอดี อย่างไรก็ตาม ความสำคัญของการต่อต้านญี่ปุ่นมิได้อยู่ที่เนื้อหา แต่อยู่ที่ว่าการต่อต้านสินค้าญี่ปุ่นนั้น คือก้าวสำคัญในการพัฒนาการรวมตัวเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของนิสิตนักศึกษา การต่อต้านสินค้าญี่ปุ่นนั้นมิได้ประสบผลสำเร็จอย่างที่คาดไว้ แต่ผลที่ได้รับก็คือ การเผยแพร่กิจกรรมของศูนย์กลางนิสิตนักศึกษาแห่งประทศไทยโดยสื่อมวลชนทั้งหลาย และยังปลูกฝังความรู้สึกชาตินิยมในหมู่สิสิตนักศึกษา
ในช่วงปลายปี พ.ศ. 2515 และต้นปี พ.ศ. 2516 มีการประท้วงของนิสิตนักศึกษา ทั่วราชอาณาจักร ผลของการประท้วงเหล่านั้นสร้างความรู้สึกร่วมกันในบรรดานิสิตนักศึกษา
บทบาทสำคัญทางการเมืองของนิสิตนักศึกษา เกิดขึ้นเมื่อนิสิตนักศึกษาประสบผลสะเร็จในการประท้วงประกาศของคณะปฎิวัติ ฉบับที่ 299 ซึ่งให้อำนาจแก่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเฉียบขาดในขณะนั้น อาจเป็นเพราะว่าคณะปฏิวัติกำลังก่อตั้งรัฐบาลใหม่ ประกอบกับมีพระราชพิธีสถาปนาสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร อีกทั้งยังมีทนายความ นักกฎหมายและอาจารย์สอนกฏหมายอีกหลายคนที่สนับสนุนการประท้วงของนักศึกษา จึงนับเป็นชัยชนะของนิสิตนักศึกษาและมีผลอย่างยิ่งต่อความรู้สึกของขบวนการนักศึกษาส่วรรวม
นิสิตนักศึกษามีบทบาทสำคัญอีกในกรณีทุ่งใหญ่นเรศวร อันเกิดจากคณะนายทหารและตำรวจกลุ่มหนึ่งนำเฮลิคอปเตอร์ของกองทัพไปล่าสัตว์ป่าที่ทุ่งใหญ่นเรศวร นับเป็นพฤติกรรมที่ไม่เคารพกฎหมาย เมื่อประชาชนทราบพฤติกรรมดังกล่าวก็พากันวิพากษ์วิจารณ์ ซึ่งเป็นผลเสียต่อรัฐบาล นอกจากนี้ยังมรบทบาทสำคัญในการคัดค้านต่ออายุราชการของจอมพลถนอม กิตติขจร และพลเอกประภาส จารุเสถียร และหลังจากนั้นไม่นานก็คัดค้านการเลื่อนยศของพลเอกประภาส ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบก อธิบดีกรมตำรวจ และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย พร้อม ๆ กันขึ้นเป็นจอมพล
หลังจากนั้นก็เกิดกรณีนักศึกษามหาวิทยาลัยรามคำแหง คัดค้ายคำสั่งของอธิบดีจากการที่อธิบดีไล่กลุ่มนักศึกษาที่กล่าวโจมตีรัฐบาลในกรณีเรื่องทุ่งใหญ่นเรศวรออกจากการเป็นนักศึกษา ขณะเดียวกันที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยก็มีการประท้วงกรณีนักเรียนนายเรืออากาศได้เข้ามาเรียนในมหาวิยาลัยโดยไม่ต้องผ่านการสอบคัดเลือก การประท้วงของนักศึกษากว่า 3 หมื่นคน เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2516 นับได้ว่าเป็นการประท้วงที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของนักศึกษาในประวัติศาสตร์ไทย โดยนักศึกษาได้เรียกร้องให้อธิการบดีมหาวิทยาลัยรามคำแหงลาออกจากตำแหน่ง และให้นักเรียนนายเรืออากาศออกไปจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย แต่ต่อมาได้มีการเพิ่มข้อเรียกร้องให้มีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญภายใน 6 เดือน
จะเห็นได้ว่าในระยะหลังนี้นิสิตนักศึกษาได้รับการสนับสนุนจากประชาชนมากขึ้น แต่อย่างไรก็ดี สาระสำคัญในการประท้วงก็ยังคงเป็นเรื่องของการศึกษาและเล่าเรียน ประชาชนโดยทั่วไปก็ยังไม่ค่อยสนใจมากนัก รัฐบาลขณะนั้นแสดงท่าทีว่าจะยินยอมตามข้อเรียกร้องของนิสิตนักศึกษา แต่ในที่สุดก็กลับคำไม่ยินยอมในภายหลัง ทำให้นิสิตนักศึกษาไม่ไว้วางใจรัฐบาล ซึ่งการกระทำเช่นนี้เป็นผลเสียหายอย่างร้ายแรงในอีกไม่กี่เดือนต่อมา
ขณะที่พลังของฝ่ายนิสิตนักศึกษากำลังก่อเป็นรูปร่างขึ้นไปเรื่อย ๆ และประชาชนกำลังเบื่อหน่ายรัฐบาลของจอมพลถนอม อยู่นั้น ก็เกิดกรณีจับกุมนักศึกษา อาจารย์มหาวิทยาลัยและนักกฎหมายที่ออกแจกเอกสารและใบปลิวเรียกร้องรัฐธรรมนูญจำนวน 13 คน ในเดือนตุลาคม 2516
|
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น